Richard Lloyd, współzałożyciel i gitarzysta nowojorskiej grupy Television, zmarł 7 listopada w wieku 75 lat. Informację potwierdził zespół, a rodzina przekazała, że muzyk odszedł w domu w Chattanooga w stanie Tennessee. Przyczyną był rak dróg żółciowych, zdiagnozowany u niego w marcu tego roku. Wiadomość zamyka historię gitarzysty, który pomógł nadać nowojorskiemu punkowi bardziej nieoczywisty, muzycznie ambitny język.
Richard Lloyd i Television: spotkanie dwóch gitar
Television powstało w 1973 roku, kiedy Lloyd dołączył do Toma Verlaine’a, Richarda Hella i Billy’ego Ficci. Zespół wyrastał z nowojorskiej sceny skupionej wokół klubu CBGB, gdzie obok niego rozwijały się Blondie, Ramones czy Patti Smith. Nie chodziło jednak o krótkie, surowe piosenki. Television łączyło punkową energię z długimi, precyzyjnie układanymi partiami gitar, napięciem rytmu i harmoniami czerpiącymi z jazzu oraz rocka artystycznego. Ta kombinacja sprawiała, że grupa wyróżniała się nawet w środowisku, które ceniło rozpoznawalny charakter.
Najważniejszym zapisem tej metody stał się debiutancki album „Marquee Moon” z 1977 roku. Lloyd i Verlaine nie dublowali swoich partii; prowadzili je jak dwa głosy, które raz splatają się w jedną linię, a chwilę później rozchodzą. W tytułowym, około dziesięciominutowym utworze rozwijają napięcie bez typowego, wielkiego refrenu. Gitarowe frazy pozostają czytelne, ale nie brzmią jak ozdobnik. To one opowiadają historię i zmieniają kierunek utworu. Takie podejście później inspirowało muzyków postpunkowych i indie, choć Television nigdy nie było zespołem, którego wpływ da się streścić w jednym gatunkowym haśle.
Richard Lloyd na „Marquee Moon” i po rozpadzie grupy
Po debiucie ukazało się „Adventure” z 1978 roku. Napięcia między Lloydem i Verlaine’em doprowadziły do rozpadu zespołu, ale nie zakończyły muzycznej drogi gitarzysty. W 1992 roku Television wróciło jeszcze z trzecim, zatytułowanym po prostu „Television” albumem. Własna dyskografia Lloyda objęła dziewięć płyt solowych, począwszy od „Alchemy” z 1979 roku. Nagrywał także z innymi artystami, między innymi Matthew Sweetem, Stephanem Eicherem i Johnem Doe z punkowej grupy X. Jego kariera nie była więc wyłącznie przypisem do jednego klasycznego albumu, nawet jeśli ten album pozostaje najczęstszym punktem wejścia dla nowych słuchaczy.
W biografii artysty trudno oddzielić technikę od sposobu myślenia o zespole. Richard Lloyd nie traktował gitary jako konkursu szybkości ani demonstracji sprawności. Jego gra potrafiła być szorstka, melodyjna i nagle gwałtowna, ale zawsze pozostawała częścią rozmowy z drugim instrumentem. Właśnie dlatego partie Television są tak trudne do skopiowania: ich sens wynika z relacji między muzykami, nie z pojedynczego riffu. Zespół miał krótki okres największej aktywności, lecz jego nagrania stały się ważnym odniesieniem dla kolejnych pokoleń gitarzystów poszukujących brzmienia poza prostym podziałem na solówkę i akompaniament.
Dziedzictwo Richarda Lloyda wykracza poza jeden przebój
Television jest kojarzone z „Marquee Moon”, ale znaczenie płyty nie sprowadza się do długości tytułowego nagrania. To album, na którym słuchacz może śledzić, jak zespół buduje i rozmontowuje napięcie: sekcja rytmiczna utrzymuje puls, a gitary przesuwają akcenty i rozwijają własne motywy. Takie rozwiązania można odnaleźć później w postpunku, rocku alternatywnym i niezależnej muzyce gitarowej. To nie oznacza, że każdy z tych nurtów brzmi jak Television. Chodzi raczej o otwarcie możliwości: punk może być jednocześnie bezpośredni i kompozycyjnie wymagający.
Potwierdzona przez zespół wiadomość o śmierci Lloyda wywołała reakcje muzyków, którzy podkreślali jego wpływ oraz charakterystyczne partie gitarowe. Wśród osób żegnających go publicznie byli Johnny Marr i Lloyd Cole. Śmierć Verlaine’a w 2023 roku, a następnie basisty Freda Smitha w lutym 2026 roku, sprawiła, że odejście Lloyda zamyka kolejny ważny rozdział historii pierwotnego składu. Perkusista Billy Ficca pozostaje ostatnim żyjącym członkiem tej czwórki. To ciężar symboliczny, ale warto pamiętać, że historia zespołu nie jest wyłącznie nekrologiem: wciąż można ją usłyszeć na płytach.
Richard Lloyd pozostaje obecny w dźwięku zespołu
Najlepszym sposobem, by zrozumieć jego znaczenie, jest powrót do pełnego albumu „Marquee Moon”, a potem do „Adventure” i solowych nagrań. Nie trzeba znać całej historii CBGB ani listy wpływów grupy. Wystarczy posłuchać, jak dwie gitary przejmują od siebie melodię i jak utwór rozwija się bez oczywistej drogi na skróty. W doniesieniu o śmierci ważne są wiek, data i potwierdzone okoliczności, ale równie ważne pozostaje to, co po muzyku zostaje dla słuchaczy: konkretne nagrania, których brzmienie nie starzeje się w rytmie kolejnych mód.
Więcej aktualnych informacji o muzyce i artystach znajdziesz w dziale Newsy Odsłuchu. Informacje o jego śmierci i karierze potwierdzają między innymi „The Guardian”, ITV News oraz Pitchfork.
